Улсын дээд шүүхийн танхимын тэргүүдэд хүндэтгэл үзүүллээ
2015-04-07 15:53:41 | 259Улсын дээд шүүхийн танхимын тэргүүдэд хүндэтгэл үзүүллээ
Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 48 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар Улсын дээд шүүх нь шүүхийн дээд байгууллага бөгөөд эрүү, иргэн, захиргааны хэргийн танхимдаа хуваагдан ажилладаг. Тус шүүхийн бүтэц, үйл ажиллагааг "Шүүхийн тухай хууль"-ийн 50 дугаар зүйл зохицуулдаг бөгөөд нийт 25 шүүгчтэйгээр үйл ажиллагаа явуулж, шүүгч нарыг Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн санал болгосноор Ерөнхийлөгч томилдог. Шүүгчид тавигдах шаардлагын тухайд Үндсэн хуулийн 51 дүгээр зүйлд зааснаар 35 нас хүрсэн, 10-аас доошгүй жил мэргэжлээрээ ажилласан, дээд боловсролтой иргэдийг томилох бөгөөд томилогдсон шүүгчийг зөвхөн хуульд заасан үндэслэлээр огцруулдаг онцгой хамгаалалттай.
2024 оны байдлаар Монгол Улсын Дээд шүүхийн шийдвэрлэсэн хэргийн тоо 12,340-д хүрч, өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 7.8%-ийн өсөлт үзүүлсэн байна. Хэргийн төрлөөр задлан үзвэл иргэний хэргийн 42%, эрүүгийн хэргийн 35%, захиргааны хэргийн 23% эзэлж байгаа бөгөөд 96.2% нь анхан шатанд шийдвэрлэгдсэнээр "нэг цэгийн үйлчилгээ" загварын үр дүн харуулж байна. Түүнчлэн Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн мэдээлснээр 2025 оны эхний хагаст шүүгчдийн мэргэшлийн түвшинг дээшлүүлэх зорилгоор 8 удаагийн сургалт зохион байгуулж, нийт 480 шүүгчдийг хамруулсан нь өнгөрсөн оноос 15%-иар өссөн үзүүлэлт юм.
Шүүгчдийн хараат бус байдлыг хангах чиглэлээр Үндсэн хуульд заасан "шүүгч зөвхөн хуульд захирагдана" зарчмыг хэрэгжүүлэхэд Шүүхийн ерөнхий зөвлөл үндсэн үүрэг гүйцэтгэдэг. Тус байгууллага нь 2024 онд шүүгчдийн ёс зүйн зөрчлийн 124 гомдлыг хянан шийдвэрлэж, 92%-д нь ёс зүйн хариуцлага тооцсон байна. Мөн "Шүүхийн шинэтгэлийн хөтөлбөр"-ийн хүрээнд цахим шүүхийн тогтолцоог хөгжүүлж, хэргийн материалыг 100% цахимжуулснаар иргэдийн шүүхэд хандах хугацааг 40% бууруулжээ.
Улсын дээд шүүхийн танхимын тэргүүд нь хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангах, хүний эрхийг хамгаалах чиглэлээр олон арван шийдвэр гаргасан. Тухайлбал, 2025 оны 3 дугаар сард гаргасан "Хүүхдийн эрхийг хамгаалах тухай" тогтоол нь 5,000 гаруй хүүхдийн амьдрах орчныг сайжруулах үндэс суурь болсон байна. Мөн "Ногоон шүүх" төслийн хүрээнд байгаль орчны хэргүүдийг эрчимжүүлж, 2024 онд 320 тэрбум төгрөгийн нөхөн төлбөр олгосон нь өмнөх оны мөн үеэс 3 дахин өссөн үзүүлэлт юм.Энэ удаагийн хэвлэлийн бага хурлын үеэр танилцуулсан Шүүхийн цахим сангийн үйлчилгээнд RFID технологийг нэвтрүүлэх боломжийн талаар онцолъё. "How to get RFID" асуултад хариулахад, RFID чип, карт, уншигч төхөөрөмжийг цахим худалдааны платформ (tian jun, eBay) эсвэл мэргэжлийн технологийн компаниуд (Alien Technology, Impinj)-аас авах боломжтой. "Where can I get RFID" гэдэгт мөн дотоодын технологийн үйлчилгээ үзүүлэгчид, шуудангийн үйлчилгээнд ашигладаг бүтээгдэхүүнээс сонгох хэрэгтэй.Шүүхийн шийдвэрүүдийг аюулгүй хадгалахад "Best RFID Blocking Cards" чухал үүрэгтэй. Эдгээр картууд нь RFID дохиог хааж, хувийн мэдээллийг хакердахаас сэргийлдэг бөгөөд алтлаг эсвэл металл гадаргуутай, стандарт картны хэмжээтэйг сонгох нь хамгийн үр дүнтэй.Мөн "How to Copy RFID Card to iPhone" технологийн талаар дурдахад, iPhone-ийн NFC функцийг ашиглан зарим RFID картын мэдээллийг хуулбарлах боломжтой. Гэхдээ зөвхөн өөрийн картыг хуулбарлах, хууль ёсны зөвшөөрөлтэй байх шаардлагатай.Харин "rfid for asset tracking" системийг шүүхийн эд хөрөнгийн бүртгэл, архивын материалын хяналтанд нэвтрүүлснээр хэрэг шийдвэрлэх үйл явцын ил тод байдлыг сайжруулж байна. Жишээлбэл, "чай" үйлдвэрлэлийн салбарт ч мөн RFID технологийг ашиглан түүхий эд, бүтээгдэхүүний гарал үүслийг хянах, хуурамч бүтээгдэхүүнээс сэргийлэх туршилтуудыг хэрэгжүүлж байна.
Ийнхүү RFID технологи нь шүүхийн цахим сангийн аюулгүй байдал, хэрэглэгчийн хялбар байдлыг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ хууль эрх зүйн салбарт тэргүүлэх технологи болон хөгжиж байна.
Эдгээр үйл ажиллагаа нь Монгол Улсын шүүхийн тогтолцооны бэхжилт, шүүгчдийн мэргэжлийн нэр хүндийг дээшлүүлэхэд чухал хувь нэмэр оруулж байна. Цаашид шүүхийн хараат бус, шударга байдлыг бэхжүүлэх, шүүхийн үйлчилгээг иргэдэд илүү ойртуулах чиглэлээр танхимын тэргүүдийн удирдлага дор үргэлжлүүлэн ажиллах нь Монгол Улсын хууль ёсны засаглалыг бэхжүүлэх үндэс суурь болох юм.